Türk ihracatçılar için Avrupa'da ödeme riski: hangi pazarlar zamanında ödüyor, ödenmeyen bir alacak ülkeden ülkeye nasıl takip ediliyor ve sahte müşteriler nasıl tanınır. Açık kaynaklara dayanan bir özet; üç ayda bir güncellenir.
Riski özetleyen altı rakam.
2025 mal ihracatında ödeme şekillerinin payı. Mal mukabili; önce teslimat, sonra ödeme demektir. Ürünlerin üçte ikisi, ödeme alınmadan yola çıkıyor.
Dikkat çekici bir karşıtlık: Türk ithalatçılar kendi tedarikçilerine giderek daha fazla peşin ödüyor (ithalatın %23,7'si).
Kaynak: TÜİK, Ekonomim 23.06.2026
Avrupa 2025'te 122,4 milyar $ Türk ihracatı aldı; bunun 105,9 milyar $'ı AB-27'ye gitti. AB'de 166.985 firma Türkiye'den ithalat yapıyor ve bu sayı hızla artıyor. En büyük pazarlar her zaman en güvenli olanlar değil.
| Ülke | Türk ihracatı 2025 | Zamanında ödeyen | Geç ödemeden etkilenen | İflas eğilimi 2026 | TR dolandırıcılık uyarısı |
|---|---|---|---|---|---|
| Almanya | 19,8 mlr $ (+%9,7) | %61,6 | %43 | +%6,9 | — |
| İngiltere | 14,2 mlr $ (+%11,8) | %60,5 | %57 | yatay | 2019 |
| İtalya | 12,4 mlr $ (+%3,0) | %43,4 | %48 | −%3,2 | 2022 |
| Fransa | 10,5 mlr $ (+%11,2) | %46,5 | %64 | +%4,3 | 2021 · 2023 · 2025 |
| İspanya | 10,1 mlr $ (+%10,4) | %45,9 | %46 | −%7,8 | — |
| Romanya | 7,9 mlr $ (+%5,0) | %12,0 | — | −%1,7 | — |
| Hollanda | 7,2 mlr $ (−%7,1) | %74,7 | %31 | −%12,0 | — |
| Polonya | 6,2 mlr $ (+%1,2) | %86,6 | %72 | +%4,6 | 2020 |
| Belçika | 4,8 mlr $ (+%17,4) | %47,3 | %51 | +%1,1 | — |
| Bulgaristan | 4,7 mlr $ (+%6,8) | %19,1 | %35 | −%17,7 | — |
| Yunanistan | 3,5 mlr $ (+%4,5) | %34,1 | %64 | +%45,5* | — |
| Slovenya | 3,2 mlr $ (+%27,7) | %53,3 | %50 | — | — |
| Çekya | 2,1 mlr $ (+%5,2) | %61,8 | %69 | +%0,7 | — |
| Avusturya | 1,9 mlr $ (+%16,5) | — | %45 | −%3,0 | — |
| Slovakya | 1,8 mlr $ (+%62,2) | %55,6 | %56 | −%41,9 | — |
Kaynaklar: TİM 2025 (ihracat); Dun & Bradstreet / CRIBIS 2026 (zamanında ödeyen); AB Ödeme Gözlemevi 2025 (etkilenen; AB ortalaması %52); Eurostat iflas endeksi 2026/2. çeyrek, bir önceki yıla göre. Turuncu: %35'in altı. * Yunanistan'daki artış büyük ölçüde küçük iflaslar için getirilen basitleştirilmiş usulden kaynaklanıyor.
Almanya: 19,8 milyar $ ihracat, 31.297 ithalatçı ve Avrupa'nın en ucuz ödeme emri usulü. Değer ağırlıkla büyük gruplarda.
Fransa, İtalya ve Romanya birlikte 30,7 milyar $ ihracat alıyor, ancak üçü de ödemede zayıf. Burada peşin ödeme, alacak sigortası veya akreditif değerli.
2019'dan bu yana ithalatçı sayısı Fransa'da +%58, Portekiz'de +%53 arttı. Daha çok, daha küçük ve daha yeni ithalatçı; yani kredibilitesi bilinmeyen daha fazla taraf.
Kaynaklar farklı ölçse de tablo tutarlı: Kuzey Avrupa'da şirketlerin ortalama ~%64'ü zamanında ödüyor, Güney ve Doğu Avrupa'da ~%31. Türkiye %46,4 ile ikisinin arasında.
En iyi: Danimarka (%94,9, AB'nin en kısa ödeme süresi), Polonya, Macaristan, Hollanda, İsviçre ve Almanya.
En zayıf: Romanya (%12), Portekiz, Bulgaristan (90 günü aşan gecikmelerde en yüksek oran), Yunanistan (86 gün tahsilat süresi), İtalya ve Fransa.
Polonya çekinceyle: %86,6 zamanında ödüyor, ancak kendini geç ödemeden etkilenmiş hisseden şirket oranı da en yüksek (%72).
Dun & Bradstreet / CRIBIS Ödeme Araştırması 2026 (2025 sonu). ¹ 2024 sonu verisi. ★ önemli Türk ihracat pazarı. Turuncu: %35'in altı. D&B/CRIBIS gerçek ödemelere, AB anketi şirketlerin algısına bakar; bu yüzden bazı ülkelerde sonuçlar farklılaşabilir.
Sözleşme bir AB ülkesinin hukukuna tabiyse, AB Geç Ödemeler Direktifi (2011/7/AB) alacaklıya güçlü haklar tanır. Bu haklar faturada ve sözleşmede açıkça yer aldığında daha kolay uygulanır.
Yasal gecikme faizi: Avrupa Merkez Bankası faiz oranı + en az 8 puan; ayrıca ihtar gerekmeden işlemeye başlar.
Sabit tahsilat masrafı: geciken her fatura için en az 40 €; daha yüksek makul masraflar da talep edilebilir.
Vade sınırı: şirketler arasında kural olarak en fazla 60 gün; daha uzun vade ancak açıkça kararlaştırılmışsa ve alacaklı aleyhine ağır biçimde haksız değilse geçerlidir.
Gündemde: AB'nin 30 günlük kesin ödeme sınırı önerisi Konsey'de bekliyor.
Avrupalı bir müşterinin hiç ödememesinin ya da geç ödemesinin en sık dile getirilen üç nedeni.
Vadeli satışta en büyük risk. Alacak iflas masasında çoğu zaman imtiyazsız (adi) bir alacak olarak kalır. Örnek: Mexx'in 2014'teki iflasında 25'ten fazla Türk hazır giyim firması toplam en az 10 milyon € kaybetti.
Müşteri kaliteye veya miktara itiraz ederek ödemeyi bekletir. Anlaşmazlık sürdükçe sigortacı da tazminat talebini genellikle reddeder. Teknik şartname, teslim belgesi ve yazılı anlaşmalar en az sigorta kadar önemlidir.
Ödemeler ekonomi veya uluslararası gerginlikler gerekçe gösterilerek erteleniyor; bu gelişmelerden pek etkilenmeyen müşteriler tarafından bile (Türk makine ihracatçısı, Habertürk, Mayıs 2026).
Pek çok ihracatçı küçük alacaklarının peşine hiç düşmüyor. Belirtilen nedenler: avukat masrafları, yabancı hukuk sistemleri, yazılı sözleşme olmaması ve müşteriyi kaybetme korkusu (YTSO, 2011; hâlâ sıkça atıf yapılan bir kaynak). Bugün kaç ihracatçının vadesi geçmiş alacağı olduğu hiçbir yerde takip edilmiyor.
Tutarlar 2025–2026 dönemine ait göstergelerdir.
| Araç | Uygulamada |
|---|---|
| Türk Eximbank Kısa Vadeli Alacak Sigortası | Faturanın %90'ına kadar teminat, 360 güne kadar vade. 7.617 firma, 22,8 milyar $ sigortalı ihracat: toplam ihracatın ancak ~%8'i. 2025'te ödenen tazminat 20,8 milyon $; sigortalı hacmin %42'si AB. |
| Özel alacak sigortacıları | Coface, Allianz Trade, Atradius. Küçük bir pazar; prim genellikle cironun %1'inin altında. Eximbank poliçesi ~%30 daha ucuz. |
| Bağımsız kredi raporu | Müşterinin ödeme gücünü, önerilen kredi limitini ve risk sinyallerini gösteren bağımsız bir rapor; ne anlama geldiğini Türkçe açıklayan bir analizle birlikte. Yeni bir müşteriye açık hesapla mal göndermeden önce en hızlı ve en ucuz korunma yolu. Kredi / Risk Raporu → |
| İhracat faktoringi | Yurt dışı faktoring hacmi 99,6 milyar TL (2024 sonu), 14 faktoring şirketi. |
| Tahkim şartı | ISTAC, İTOTAM veya ICC. Tahkim kararları New York Sözleşmesi sayesinde tüm AB ülkelerinde tanınır; ancak şartın sözleşmede önceden yer alması gerekir. |
Çoğu Avrupa ülkesinde hızlı bir ödeme emri usulü var. Asıl soru: Türk bir firma bunu kendisi kullanabilir mi, maliyeti nedir ve yargılama gideri için teminat istenebilir mi?
| Ülke | Usul | Avukat | Maliyet | Teminat | Dikkat |
|---|---|---|---|---|---|
| Almanya | Mahnverfahren | Hayır | ~36 € | Yok | — |
| Fransa | Injonction de payer | Hayır | ~30 € | Yok | Tekrarlayan dolandırıcılık uyarıları |
| İtalya | Decreto ingiuntivo | Evet | 145,50 € | Yok | — |
| İspanya | Proceso monitorio | Hayır | 100 € | Yok | — |
| Romanya | Ordonanța de plată | Hayır | 200 lei (~40 €) | Yok | — |
| Hollanda | Sulh mahkemesi (ödeme emri usulü yok) | Hayır | 139–1.504 € | Yok | 25.000 €'ya kadar avukatsız |
| Belçika | Dagvaarding (dava) | Hayır | ~165 € | Yok | Dijital IOS usulü Türk firmalarına kapalı |
| Polonya | EPU / postępowanie upominawcze | Fiilen evet | alacağın %1,25'i | Yok | E-sistem borçlunun Polonya numarasını istiyor |
| Çekya | Platební rozkaz | Hayır | %4 (en az 200 CZK) | Yok | — |
| Slovakya | Upomínacie konanie | Fiilen evet | %3 | Yok | Slovak e-kimliği gerekiyor |
| Macaristan | Fizetési meghagyás (noter) | Hayır | %3 (en az 12.000 HUF) | Yok | 3 milyon HUF'a kadar zorunlu yol |
| Bulgaristan | Заповедно производство | Hayır | %2 | İkili anlaşma ile yok | 1954 Lahey Sözleşmesi tarafı değil; 1975 ikili anlaşması |
| Avusturya | Mahnklage | 5.000 € üzerinde evet | ~335 € | Yok | — |
| Portekiz | Injunção | Hayır | 51–153 € | Yok | — |
| Yunanistan | Διαταγή πληρωμής | Evet | belirsiz | Risk | Mayıs 2026'dan beri avukatlarca veriliyor |
| İrlanda | Summary summons | Çoğunlukla evet | 130–190 € ve üzeri | Risk | Gerçek bir ödeme emri usulü yok |
| İngiltere | County Court (N1) | Hayır | 35–455 £ | Risk | Çevrimiçi yol İngiltere/Galler adresi istiyor |
| Danimarka | Betalingspåkrav | Hayır | 750 DKK | Yok | 2026'dan beri yeni zorunlu form |
| İsveç | Betalningsföreläggande | Hayır | 300 SEK | Yok | AB dışı alacaklılara da açık |
| Finlandiya | Suppea haastehakemus | Hayır | 65 € | Yok | — |
| İsviçre | Betreibung | Hayır | 60–190 CHF | Yok | Geçici tenfiz için imzalı borç ikrarı gerekir |
| Norveç | Forliksrådet / utlegg | Hayır | 1.345–2.071 NOK | Yok | Utlegg ile fatura davasız icra edilebilir |
Tutarlar 2026 göstergeleridir ve itiraz edilmemiş basit bir alacak için geçerlidir; itiraz hâlinde masrafları daha yüksek olağan yargılamaya geçilir. Kaynak: ülkelerin resmî adalet kaynakları.
Almanya, Fransa, İspanya, Romanya, İsveç ve Finlandiya'da Türk tedarikçi avukatsız ve birkaç on euro karşılığında kendisi ödeme emri talep edebilir. Norveç'te utlegg yolu, ödenmemiş faturayı dava açmadan icra edilebilir hâle getiriyor.
Belçika: dijital IOS usulü Türk ticaret sicilini tanımıyor. İngiltere: ucuz çevrimiçi yol, İngiltere veya Galler'de adres istiyor. Polonya ve Slovakya: e-sistem yerel kimlik araçları istiyor. Bu ülkelerde yerel bir ortak gerekir.
Türkiye 1972'den beri 1954 Lahey Sözleşmesi tarafı; bu nedenle incelenen 22 ülkenin 18'i Türk davacıdan yargılama gideri teminatı isteyemez. İstisnalar: Yunanistan, Bulgaristan (1975 ikili anlaşması büyük olasılıkla çözüm sunuyor), İrlanda ve İngiltere.
Türk mahkeme kararlarının Avrupa'da tanınması ülkeden ülkeye değişir ve genellikle ayrı bir tanıma ve tenfiz süreci gerektirir; bu nedenle tahkim şartı ya da borçlunun ülkesinde doğrudan takip çoğu zaman daha hızlıdır. Eksik olan: yurt dışı alacak takibi veya hukuki masraflar için Türkiye'de bir devlet desteği yok; TİM ve ticaret müşavirlikleri de tahsilat hizmeti vermiyor. Alacak Tahsilatı hizmetimiz →
Resmî Türk uyarıları, tanınmış Batı Avrupa şirketlerini taklit eden dolandırıcılarla ilgili. Tekrarlayan uyarıların tek adresi Fransa. Allianz Trade'e göre sahte müşteri dolandırıcılığı, tüm şirket dolandırıcılıklarının %24'ünü oluşturuyor.
| Tarih | Ülke | Yöntem | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Ara 2025 | Fransa | Carrefour, Lidl ve E.Leclerc adına klon siteler, e-posta ve WhatsApp üzerinden sahte siparişler | Paris Ticaret Müşavirliği, AA |
| 2021 ve 2023 | Fransa | Tanınmış perakende zincirlerini taklit eden sahte müşteriler | Ticaret Bakanlığı |
| Oca 2022 | İtalya | Sevk belgeleri ele geçirildi; mal ödeme yapılmadan gümrükten çekildi (fındık) | Ticaret Bakanlığı |
| 2020 | Danimarka, Polonya | Gerçek firmaların klon web siteleri üzerinden sahte siparişler | Ticaret Bakanlığı |
| 2019 | İngiltere | E-posta hesabı ele geçirilip "yeni IBAN'a ödeme" talebi | Ticaret Bakanlığı |
| 2019 | İngiltere | Büyük firmaların sahte çalışanları pasaport bilgisi ve "vize ücreti" istiyor (hazır giyim, şekerleme) | İHKİB |
Almanya, Belçika, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Hollanda için 2019–2026 döneminde resmî bir Türk uyarısı bulunamadı; bu, risk olmadığı anlamına gelmez.
Yeni bir Avrupalı müşteriyle açık hesapla çalışmadan önce bağımsız bir kredi raporuyla ödeme gücünü öğrenin. Ödenmeyen bir faturanız varsa tahsilat dosyanızı iletin.
Risk raporu isteyin →